बीड — महाराष्ट्र पोलीस दलाच्या तपास प्रक्रियेला अधिक वेगवान, अचूक आणि तंत्रज्ञानाधारित बनवण्यासाठी बीड पोलीस दलाने विकसित केलेल्या ‘डीपआय एआय’ (DeepEye AI) या प्रणालीची राज्यस्तरीय संकल्पना पडताळणी (Proof of Concept – PoC) यशस्वीरीत्या पार पडली. बीड शहर पोलीस ठाण्यात झालेल्या या सादरीकरणात तज्ज्ञ समितीने प्रकल्पाच्या तांत्रिक आणि तपासविषयक क्षमतेची पाहणी केली.
या प्रणालीद्वारे प्रथम माहिती अहवाल (First Information Report – FIR) तयार करण्यासाठी लागणारा वेळ ३ ते ४ तासांवरून अवघ्या ३ ते ४ मिनिटांपर्यंत कमी होत असल्याचे प्रात्यक्षिकात दाखवण्यात आले. तक्रार नोंदविण्यापासून तपास, पुरावे, आरोपपत्र आणि न्यायालयीन खटल्याच्या प्रगतीवर देखरेख ठेवण्यापर्यंतची संपूर्ण प्रक्रिया एकाच डिजिटल व्यासपीठावर (Digital Platform) उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.
यामध्ये आवाजाचे मजकुरात रूपांतर (Speech-to-Text), दूरध्वनीवरील तक्रार, ई-मेल (Email), कागदपत्रांचे वाचन (OCR), सीसीटीव्ही चित्रफितीचे विश्लेषण (CCTV Footage Analysis), चेहरा ओळख (Face Recognition), वाहन ओळख (Vehicle Identification), कॉल तपशील विश्लेषण (CDR Analysis) आणि कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या (Artificial Intelligence – AI) मदतीने तपासाची दिशा सुचविण्याची सुविधा देण्यात आली आहे.
तसेच २०१७ पासूनचे सर्व एफआयआर (FIR) आणि ८०० हून अधिक आरोपपत्रे (Charge Sheets) प्रणालीच्या ज्ञानसंचात (Knowledge Base) समाविष्ट करण्यात आली आहेत. त्यामुळे पूर्वीच्या प्रकरणांचा संदर्भ घेऊन तपास अधिक प्रभावी करण्यास मदत होणार आहे.
तज्ज्ञ समितीने डीपआय एआय (DeepEye AI) प्रकल्पाच्या तांत्रिक क्षमता, डेटा सुरक्षा, कायदेशीर सुसंगती आणि प्रत्यक्ष तपासातील उपयुक्ततेबाबत समाधान व्यक्त केले. हा प्रकल्प भविष्यात महाराष्ट्रासह देशातील इतर पोलीस दलांसाठीही आदर्श ठरू शकतो, असा विश्वास व्यक्त करण्यात आला.
बीड पोलिसांचा ‘डीपआय ‘ प्रकल्प चर्चेत; तक्रारीपासून आरोपपत्रापर्यंत तपास होणार वेगवान !
