बीड — रुग्णाचा जीव वाचवण्यासाठी ऑक्सिजन दिला जातो; पण त्याच ऑक्सिजनच्या ह्युमिडिफायरमध्ये चक्क गढूळ पाणी आढळत असेल, तर याला रुग्णसेवा म्हणायचे तरी कसे? बीड जिल्हा रुग्णालयातील सेमी आयसीयू कक्षातील हा प्रकार समोर आल्यानंतर रुग्णांच्या सुरक्षिततेचा गंभीर प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे.
ह्युमिडिफायरमधील गढूळ पाणी स्पष्टपणे दिसत असतानाही ते रुग्णाला ऑक्सिजन देण्यासाठी वापरले जात होते. संबंधित कर्मचाऱ्यांच्या निदर्शनास हा प्रकार आणून दिल्यानंतर ह्युमिडिफायर बदलण्यात आला. त्यामुळे रुग्णाला ऑक्सिजन देण्यापूर्वी उपकरणाची साधी पाहणीही केली जात नाही का? असा संतप्त सवाल आता उपस्थित होत आहे.
डॉक्टरांनी रुग्णांची सुपारी घेतली आहे काय?
या प्रकारावर डॉक्टर तथा सामाजिक कार्यकर्ते डॉ. गणेश ढवळे लिंबागणेशकर यांनी तीव्र संताप व्यक्त केला आहे.
“जिल्हा रुग्णालयातील डॉक्टरांनी रुग्णांची सुपारी घेतली आहे काय?” असा थेट सवाल त्यांनी उपस्थित केला आहे.
रुग्णालयात उपचारासाठी येणाऱ्या सामान्य नागरिकांच्या जीविताची जबाबदारी कोणाची? ऑक्सिजनसारख्या अत्यावश्यक उपचाराच्या उपकरणात गढूळ पाणी आढळत असेल, तर रुग्णांच्या सुरक्षिततेकडे किती गांभीर्याने पाहिले जाते, हा प्रश्न यानिमित्ताने निर्माण झाला आहे.
सेमी आयसीयूमधील रुग्णाला ऑक्सिजन; ह्युमिडिफायरमध्ये गढूळ पाणी
बीड जिल्हा रुग्णालयातील सेमी आयसीयू कक्षात उपचार घेत असलेल्या एका रुग्णाला सोनोग्राफीसाठी खाली आणण्यात येत होते. त्यावेळी रुग्णाला श्वास घेण्यास त्रास होऊ लागल्याने ऑक्सिजन मास्क लावण्यात आला.
ऑक्सिजन पुरवठ्यासाठी जोडलेल्या ह्युमिडिफायरकडे लक्ष दिल्यानंतर त्यातील पाणी गढूळ असल्याचे स्पष्टपणे दिसून आले. या प्रकाराचे छायाचित्रही समोर आले आहे.
प्रकार लक्षात येताच संबंधित कर्मचाऱ्यांच्या निदर्शनास ही बाब आणण्यात आली. त्यानंतर ह्युमिडिफायरमधील पाणी काढून नवीन ह्युमिडिफायर लावण्यात आला आणि ऑक्सिजन पुरवठा सुरू ठेवण्यात आला.
गढूळ पाणी दिसत असतानाही रुग्णाला ऑक्सिजन?
या घटनेचा सर्वात गंभीर भाग म्हणजे ह्युमिडिफायरमधील पाणी डोळ्यांना स्पष्टपणे गढूळ दिसत असतानाही ते उपकरण वापरात होते.
रुग्णालयातील वैद्यकीय उपकरणांची स्वच्छता, देखभाल आणि नियमित तपासणी कोणाच्या जबाबदारीत आहे? ह्युमिडिफायरमधील पाणी कधी बदलले गेले? उपकरणाची स्वच्छता आणि निर्जंतुकीकरण कधी झाले? याची नोंद ठेवली जाते का?
या प्रश्नांची उत्तरे रुग्णालय प्रशासनाने देणे आवश्यक आहे.
हा केवळ निष्काळजीपणा नाही, तर रुग्णांच्या जीवाशी संबंधित प्रश्न
गढूळ पाणी नेमके कशामुळे झाले, त्यात कोणते घटक किंवा सूक्ष्मजीव होते, हे वेगळ्या तपासणीतून स्पष्ट होऊ शकते. मात्र रुग्णाला ऑक्सिजन देताना ह्युमिडिफायरमध्ये स्वच्छ पाणी नसणे ही बाब स्वतःमध्येच गंभीर आहे.
विशेषतः सेमी आयसीयू किंवा गंभीर रुग्णांच्या उपचाराच्या ठिकाणी उपकरणांची स्वच्छता आणि संसर्ग नियंत्रणाला सर्वोच्च प्राधान्य असणे अपेक्षित आहे.
आधी शस्त्रक्रियेचा प्रकार, आता ह्युमिडिफायर
काही दिवसांपूर्वी वडवणी येथील संध्या सूरज पवार यांच्या सिझेरियन शस्त्रक्रियेदरम्यान वैद्यकीय साहित्य शरीरात राहिल्याची तक्रार समोर आली होती. त्यानंतर संसर्ग झाल्याने गंभीर शस्त्रक्रिया करावी लागल्याचे सांगण्यात आले.
या घटनेची चर्चा सुरू असतानाच आता ऑक्सिजन ह्युमिडिफायरमधील गढूळ पाण्याचा प्रकार समोर आला आहे. त्यामुळे जिल्हा रुग्णालयातील उपचार व्यवस्थेबाबत नागरिकांमध्ये प्रश्न उपस्थित होणे स्वाभाविक आहे.
“पाणी गढूळ दिसत असतानाही जबाबदारी कोणाची?”
डॉ. गणेश ढवळे यांनी या संपूर्ण प्रकाराची तातडीने चौकशी करण्याची मागणी केली आहे. ह्युमिडिफायरची देखभाल, पाणी बदलण्याची प्रक्रिया, उपकरणांचे निर्जंतुकीकरण आणि ऑक्सिजन प्रणालीची नियमित तपासणी याबाबत रुग्णालय प्रशासनाने स्पष्टता द्यावी, अशी मागणी त्यांनी केली आहे.
या प्रकरणी पालकमंत्री सुनेत्रा पवार आणि आरोग्यमंत्री प्रकाश आबिटकर यांच्याकडे लेखी तक्रार करण्यात आली आहे.
आता कारवाई कधी?
रुग्णालय म्हणजे नागरिकांच्या जीवाशी थेट संबंधित व्यवस्था. तिथे एखाद्या उपकरणातील पाणी गढूळ दिसत असताना ते रुग्णाच्या उपचारासाठी वापरले जात असेल, तर “हे असे झाले कसे?” याचे उत्तर शोधणे प्रशासनाचे कर्तव्य आहे.
रुग्णालयात उपचारासाठी येणाऱ्या माणसाचा जीव सुरक्षित ठेवण्यासाठी व्यवस्था आहे की निष्काळजीपणामुळे त्याचा जीव धोक्यात घालण्यासाठी?
डॉ. गणेश ढवळे यांनी उपस्थित केलेला “जिल्हा रुग्णालयातील डॉक्टरांनी रुग्णांची सुपारी घेतली आहे काय?” हा सवाल त्यामुळे केवळ संतापाची प्रतिक्रिया न राहता, रुग्णालय प्रशासनाच्या कार्यपद्धतीवर थेट प्रश्नचिन्ह निर्माण करणारा ठरला आहे.
