एकीकडे आरक्षणासाठी लढा, तर दुसरीकडे सन्मानासाठी SC आरक्षणातून बाहेर काढण्याची “या” समाजाची मागणी

दिल्ली —  देशभरात विविध समाजांकडून आरक्षणासाठी आंदोलन, मोर्चे आणि मागण्या होत असताना तामिळनाडूत मात्र याच्या अगदी उलट चित्र समोर आले आहे. ‘आम्हाला अनुसूचित जातीच्या (SC) यादीतून बाहेर काढा’, अशी मागणी देवेंद्रकुला वेल्लालर समाजाकडून करण्यात येत आहे. SC प्रवर्गातून बाहेर काढून सुरुवातीला BC अर्थात मागासवर्गीय प्रवर्गात समाविष्ट करावे आणि त्यानंतर टप्प्याटप्प्याने अनारक्षित प्रवर्गात आणावे, अशी समाजाची भूमिका असल्याचे वृत्त आहे. सप्टेंबर 2026 मध्ये त्रिची येथेही या मागणीसाठी आंदोलन करण्यात आले.

‘मागास’ ठप्पा नको, सामाजिक प्रतिष्ठेचा मुद्दा

देवेंद्रकुला वेल्लालर समाजाच्या प्रतिनिधींच्या मते, ही मागणी केवळ आर्थिक कारणांसाठी नाही. सामाजिक प्रतिष्ठा, आत्मसन्मान आणि समाजाची स्वतंत्र ओळख हा या भूमिकेमागील प्रमुख मुद्दा असल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे.

समाजातील काही नेत्यांच्या मते, SC प्रवर्गातील आरक्षणाचा लाभ मिळत असला तरी समाजावर लागलेली SC ओळख सामाजिक आणि व्यावसायिक क्षेत्रात अडथळा ठरत असल्याची भावना आहे. त्यामुळे SC प्रवर्गातून बाहेर पडण्याची मागणी पुढे आली आहे.

10 ते 15 वर्षे BCमध्ये राहण्याची भूमिका

देवेंद्रकुला वेल्लालर समाजाच्या भूमिकेनुसार, प्रथम SC यादीतून बाहेर काढून BC प्रवर्गात समाविष्ट करावे. त्यानंतर सुमारे 10 ते 15 वर्षांचा कालावधी BC प्रवर्गात राहिल्यानंतर अंतिम टप्प्यात अनारक्षित श्रेणीत समाविष्ट करण्याची प्रक्रिया करावी, अशी मागणी आहे.

या मागणीमुळे तामिळनाडूमधील आरक्षणाच्या राजकारणात एक वेगळा सामाजिक आणि राजकीय मुद्दा चर्चेत आला आहे.

2021 मध्ये सात समूहांना मिळाली होती एकत्रित ओळख

देवेंद्रकुला वेल्लालर समाजाचा इतिहास या मागणीच्या पार्श्वभूमीवर महत्त्वाचा आहे. 2021 मध्ये संसदेत संविधान (अनुसूचित जाती) आदेश दुरुस्ती कायदा मंजूर झाला. या कायद्यानुसार तामिळनाडूमधील देवेंद्रकुलाथन, कडैयन, कल्लाडी, कुदुंबन, पल्लन, पन्नाडी आणि वथिरियन या समूहांना ‘देवेंद्रकुला वेल्लालर’ या एकत्रित नावाखाली समाविष्ट करण्यात आले. काही जिल्ह्यांतील कडैयन समाजासाठी स्वतंत्र नोंद कायम ठेवण्यात आली.

राज्य सरकारच्या आदेशानुसार हा बदल 15 मे 2021 पासून लागू झाला.

महत्त्वाचे म्हणजे, 2021 च्या संसदीय चर्चेत तत्कालीन केंद्रीय सामाजिक न्यायमंत्र्यांनी या बदलाचा उद्देश सात स्वतंत्र नोंदींना एकत्रित करून ‘देवेंद्रकुला वेल्लालर’ हे नाव देणे असल्याचे स्पष्ट केले होते. त्या वेळी या बदलामुळे कोणताही नवीन समुदाय SC यादीत समाविष्ट किंवा वगळला जात नसल्याचेही संसदीय नोंदीत नमूद आहे.

SC मधून बाहेर पडण्याच्या मागणीवर समाजातही मतभेद

या मागणीवर देवेंद्रकुला वेल्लालर समाजात एकमत असल्याचे चित्र नाही. समाजातील काही घटक या भूमिकेला पाठिंबा देत असताना, धर्मांतरित ख्रिश्चन समाजातील काही घटकांकडून या मागणीला विरोध होत असल्याचे सांगितले जाते.

तामिळनाडूतील SC दर्जा, धर्मांतरानंतरची आरक्षणाची स्थिती आणि अनुसूचित जातींच्या अधिकारांचा प्रश्न यामुळे हा विषय आणखी गुंतागुंतीचा बनतो.

आरक्षणाच्या राजकारणात उलट दिशेची मागणी का चर्चेत?

सध्या देशातील अनेक समाजांकडून आरक्षणाच्या विस्ताराची किंवा नव्या प्रवर्गात समावेशाची मागणी होत असताना SC प्रवर्गातून बाहेर पडण्याची मागणी ही वेगळी ठरत आहे. त्यामुळे देवेंद्रकुला वेल्लालर समाजाची ही भूमिका केवळ आरक्षणाचा प्रश्न न राहता ओळख, सामाजिक प्रतिष्ठा आणि आत्मसन्मानाच्या राजकारणाशी जोडली गेली आहे.

मात्र सध्या देवेंद्रकुला वेल्लालर समुदायाची अधिकृतपणे SC यादीतून वगळण्याची प्रक्रिया पूर्ण झालेली नाही. 2026 मधील उपलब्ध माहितीनुसार हा समाज SC यादीतच आहे आणि SC मधून BC मध्ये समावेश करण्याची मागणी सरकारसमोर मांडली जात आहे.