Physical Address
304 North Cardinal St.
Dorchester Center, MA 02124
Physical Address
304 North Cardinal St.
Dorchester Center, MA 02124

दुष्काळी मदत दुसरा हप्ता 2000 रुपये मिळण्याची शक्यता आहे. दिवाळीपूर्वी पाच हजार रुपयांची अग्रीम मदत मिळाल्यानंतर आता….
मुंबई — दुष्काळी मदत दुसरा हप्ता 2000 : दिवाळीपूर्वी पाच हजार रुपयांची अग्रीम मदत मिळाल्यानंतर आता राज्यातील दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना आणखी दोन हजार रुपयांचा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे. पहिल्या टप्प्यातील मदत दिल्यानंतर दुसरा हप्ता देण्याच्या हालचाली राज्य सरकारच्या पातळीवर सुरू झाल्या आहेत. नागपूर येथे होणाऱ्या हिवाळी अधिवेशनाच्या पार्श्वभूमीवर डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यापासून शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यांवर ही रक्कम जमा करण्याचे नियोजन असल्याची माहिती समोर येत आहे. मात्र, याबाबत मंत्रिमंडळाची अंतिम मंजुरी मिळणे बाकी आहे.
राज्यातील ३०४ दुष्काळग्रस्त तालुक्यांमधील पात्र शेतकऱ्यांना या मदतीचा लाभ मिळण्याची शक्यता आहे. पहिल्या टप्प्यात दिवाळीपूर्वी प्रत्येकी पाच हजार रुपये देण्यात आले होते. आता दुसऱ्या टप्प्यात दोन हजार रुपये देण्याचा प्रस्ताव विचाराधीन असल्याचे सांगितले जात आहे. हा निर्णय प्रत्यक्षात आल्यास आधीच आर्थिक संकटाचा सामना करणाऱ्या शेतकऱ्यांना काही प्रमाणात आर्थिक आधार मिळणार आहे.
यंदा पावसाचे असमान वितरण आणि अनेक भागांतील पावसाची तूट यामुळे राज्यातील खरीप हंगामाला मोठा फटका बसला. पिकांची वाढ खुंटणे, उत्पादनात घट आणि पाणीटंचाई अशा समस्यांना शेतकऱ्यांना सामोरे जावे लागले. या परिस्थितीचा विचार करून राज्य सरकारने दुष्काळी परिस्थितीचे सर्वेक्षण केले. त्यानंतर राज्यातील ३०४ तालुक्यांचा दुष्काळग्रस्त यादीत समावेश करण्यात आला.
या तालुक्यांमधील बाधित शेतकऱ्यांना आर्थिक मदत देण्यासाठी सरकारने पहिल्या टप्प्यात पाच हजार रुपयांची अग्रीम मदत वितरित केली. आता दुसऱ्या हप्त्याच्या माध्यमातून आणखी दोन हजार रुपये देण्याचे नियोजन असल्याची चर्चा आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांचे लक्ष सरकारच्या आगामी निर्णयाकडे लागले आहे.

राज्यातील काही भागांमध्ये दुष्काळाची तीव्रता कायम असून, काही ठिकाणी परिस्थिती अधिक गंभीर बनत आहे. त्यामुळे नव्याने आणखी १० तालुक्यांचा दुष्काळग्रस्त यादीत समावेश होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. असा निर्णय झाल्यास मदतीच्या कक्षेत येणाऱ्या शेतकऱ्यांची संख्या वाढू शकते.
राज्यात सुमारे एक कोटी ७१ लाख शेतकरी आहेत. त्यापैकी एक कोटी ३१ लाख शेतकऱ्यांकडे शेतकरी ओळख क्रमांक उपलब्ध असल्याची माहिती आहे. दुष्काळी तालुक्यांमध्ये बाधित शेतकऱ्यांची संख्या सुमारे एक कोटी १० लाख असल्याचे सांगण्यात येत आहे. यापैकी जवळपास एक कोटी शेतकऱ्यांच्या खात्यांवर पहिल्या टप्प्यातील पाच हजार रुपयांची मदत जमा करण्यात आली आहे.
पहिल्या टप्प्यातील मदत वितरित करताना ई-केवायसी आणि इतर आवश्यक प्रक्रियांमुळे काही शेतकरी वंचित राहिले आहेत. सुमारे १० लाख शेतकऱ्यांची ई-केवायसी प्रक्रिया अद्याप पूर्ण झालेली नसल्याची माहिती समोर येत आहे. त्यामुळे या शेतकऱ्यांना मदतीचा लाभ मिळण्यासाठी आवश्यक प्रक्रिया पूर्ण करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
शासकीय निकषांनुसार पात्र असूनही ई-केवायसी अपूर्ण असल्यास मदत वितरणात अडथळा निर्माण होऊ शकतो. त्यामुळे संबंधित शेतकऱ्यांनी आपली ई-केवायसी स्थिती तपासून आवश्यक ती प्रक्रिया पूर्ण करून घेणे गरजेचे आहे. विशेष म्हणजे, पहिल्या टप्प्यात मदत मिळालेल्या शेतकऱ्यांनाही दुसऱ्या हप्त्याच्या वितरणाबाबत सरकारचे निकष आणि अधिकृत सूचना तपासाव्या लागतील.
दरम्यान, राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद निधी अर्थात NDRF च्या मदतीच्या निकषांमध्ये वाढ करण्यात आली आहे. या सुधारित निकषांचा विचार करून राज्य सरकारकडून केंद्राकडे सुधारित प्रस्ताव सादर करण्याची प्रक्रिया सुरू असल्याचे सांगण्यात येत आहे. त्यामुळे राज्यातील दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांसाठी मदतीचे पुढील नियोजन करताना या निकषांचाही विचार केला जाण्याची शक्यता आहे.
दुष्काळामुळे खरीप हंगामातील नुकसान, शेतीवरील वाढता खर्च, कर्जाचा बोजा आणि आगामी रब्बी हंगामाची तयारी अशा अनेक अडचणी शेतकऱ्यांसमोर आहेत. अशा परिस्थितीत दोन हजार रुपयांचा दुसरा हप्ता मिळाल्यास शेतकऱ्यांना काही प्रमाणात आर्थिक मदत होऊ शकते.
नागपूर येथे डिसेंबरमध्ये होणाऱ्या हिवाळी अधिवेशनाच्या पार्श्वभूमीवर दुष्काळी मदतीच्या दुसऱ्या हप्त्याचा निर्णय घेण्याच्या हालचालींना वेग आल्याचे समजते. मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत प्रस्तावाला मंजुरी मिळाल्यास डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यापासून पात्र शेतकऱ्यांच्या खात्यांवर प्रत्येकी दोन हजार रुपये जमा करण्याची प्रक्रिया सुरू होऊ शकते.
मात्र, सध्या दुसऱ्या हप्त्याबाबत अधिकृत घोषणा झालेली नाही. त्यामुळे दोन हजार रुपयांची मदत निश्चित झाली आहे किंवा पैसे जमा होण्याची तारीख ठरली आहे, असे म्हणता येणार नाही. सरकारच्या अंतिम निर्णयानंतरच मदतीचे स्वरूप, पात्र लाभार्थी आणि वितरणाचे वेळापत्रक स्पष्ट होणार आहे. त्यामुळे राज्यातील लाखो दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांचे लक्ष आता मंत्रिमंडळाच्या निर्णयाकडे लागले आहे.
NDRF च्या सुधारित निकषांबद्दल सविस्तर माहिती राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाच्या अधिकृत वेबसाईटवर पाहता येईल.
👉 हे पण वाचा : बीडमध्ये बोगस विद्यार्थ्यांच्या आधारे संचमान्यता? ६० टक्क्यांपर्यंत पटसंख्येवर संशय