मान्सूनची झपाट्याने वाटचाल! गोवा, तळकोकण गाठल्यानंतर आता महाराष्ट्रात दमदार पावसाची चाहूल

पुणे — यंदाचा नैऋत्य मोसमी पाऊस (मान्सून) अपेक्षेपेक्षा वेगाने प्रगती करत असून केरळमध्ये दाखल झाल्यानंतर अवघ्या दोन दिवसांतच तो गोवा आणि तळकोकणापर्यंत पोहोचला आहे. भारतीय हवामान विभागाने (IMD) दक्षिण कोकण-गोवा तसेच दक्षिण मध्य महाराष्ट्रातील काही भागांसाठी मेघगर्जना, विजांचा कडकडाट आणि मुसळधार पावसाचा इशारा दिला आहे.

हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, या भागांत ताशी 40 ते 50 किलोमीटर वेगाने जोरदार वारे वाहण्याची शक्यता असून नागरिकांनी आवश्यक ती खबरदारी घ्यावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे.

अंदमानपासून सुरू झालेली मान्सूनची वाटचाल

यंदा मान्सूनने अंदमान आणि निकोबार बेटांवर नेहमीपेक्षा 5 ते 6 दिवस आधी हजेरी लावली होती. त्यामुळे केरळमध्येही तो लवकर दाखल होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात होती. मात्र, अंदमाननंतर काही काळ अनुकूल हवामान परिस्थिती नसल्याने मान्सूनची गती मंदावली.

दरम्यान, केरळ किनारपट्टीजवळ निर्माण झालेल्या चक्रीय परिस्थितीमुळे 1 जूनचा पारंपरिक आगमनाचा कालावधी चुकला. अखेर 4 जून रोजी केरळमध्ये मान्सूनचे अधिकृत आगमन झाल्याची घोषणा करण्यात आली.

महाराष्ट्रात कधी दाखल होणार मान्सून?

भारतीय हवामानशास्त्र विभागाच्या पुणे वेधशाळेतील शास्त्रज्ञ एस. डी. सानप यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, सध्या नैऋत्य मोसमी वारे अरबी समुद्रातील आणखी काही भाग, गोवा, दक्षिण कोकण, कर्नाटक, आंध्र प्रदेश, तामिळनाडू आणि ईशान्य भारतातील काही राज्यांमध्ये सक्रिय झाले आहेत.

याशिवाय बंगालच्या उपसागरातील काही भाग आणि मणिपूर-मिझोरामपर्यंत मान्सूनची प्रगती झाली आहे. पुढील दोन ते तीन दिवसांत पुण्यासह महाराष्ट्राच्या बहुतांश भागात मान्सून दाखल होण्याची शक्यता हवामान विभागाने व्यक्त केली आहे.

उष्णतेनंतर पावसाची प्रतीक्षा

यंदाच्या उन्हाळ्यात महाराष्ट्रासह देशातील अनेक राज्यांना तीव्र उष्णता आणि उष्णतेच्या लाटांचा सामना करावा लागला. त्यामुळे शेतकरी, नागरिक आणि उद्योग क्षेत्राचे लक्ष आता मान्सूनच्या आगमनाकडे लागले आहे. पावसाच्या आगमनामुळे तापमानात घट होऊन दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे.

एल निनोचा परिणाम किती?

दरम्यान, यंदाच्या मान्सून हंगामावर ‘एल निनो’चा प्रभाव राहण्याची शक्यता हवामान तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. जागतिक हवामान संघटनेने (WMO) एल निनोची स्थिती अधिक तीव्र होऊ शकते, असा अंदाज वर्तवला आहे.

भारतीय हवामान विभागाने देखील एल निनोच्या संभाव्य परिणामामुळे देशात सरासरीपेक्षा कमी पावसाचा दीर्घकालीन अंदाज व्यक्त केला आहे. त्यामुळे मान्सूनची सुरुवात वेगवान असली तरी संपूर्ण हंगामातील पावसाच्या वितरणावर हवामान तज्ज्ञांचे लक्ष केंद्रित झाले आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे

🔴.   मान्सून केरळमध्ये 4 जून रोजी दाखल

🔴.    अवघ्या दोन दिवसांत गोवा आणि                   तळकोकण गाठला

🔴.    दक्षिण कोकण-गोव्यात मुसळधार                    पावसाचा इशारा

🔴.   ताशी 40-50 किमी वेगाने वारे                         वाहण्याची  शक्यता

🔴.  पुढील 2-3 दिवसांत पुण्यासह महाराष्ट्रात           मान्सून आगमनाची शक्यता

🔴.  एल निनोमुळे यंदा सरासरीपेक्षा कमी                 पावसाची शक्यता